معامله در فارکس چیست؟
معامله فارکس به معنی همزمان خرید یک ارز و فروش ارز دیگری است.
ارزها از طریق «کارگزار فارکس» یا «ارائهدهنده CFD» معامله میشوند و همیشه به صورت جفتارز معامله میشوند. یعنی هر ارز نسبت به ارز دیگری قیمتگذاری میشود.
برای مثال، یورو و دلار آمریکا (EUR/USD) یا پوند بریتانیا و ین ژاپن (GBP/JPY).
وقتی در بازار فارکس معامله میکنید، همیشه در قالب جفتارزها خرید و فروش انجام میدهید.

تصور کنید هر جفتارز مثل یک بازی کشتی طناب است که هر ارز در یک سمت طناب قرار دارد.
نرخ تبادل، قیمت نسبی دو ارز از دو کشور مختلف است.
نرخهای تبادل بر اساس این که کدام ارز در آن لحظه قویتر است، تغییر میکنند.
سه دسته جفتارز وجود دارد:
-
ارزهای اصلی (Majors)
-
ارزهای کراس (Crosses)
-
ارزهای اگزوتیک (Exotics)
جفتارزهای اصلی همیشه شامل دلار آمریکا هستند.
جفتارزهای کراس شامل دلار آمریکا نمیشوند. کراسهایی که شامل هر یک از ارزهای اصلی باشند، به آنها مینور نیز گفته میشود.
جفتارزهای اگزوتیک ترکیبی از یک ارز اصلی و یک ارز از بازارهای نوظهور (Emerging Market) هستند.
جفتارزهای اصلی

جفتارزهای زیر بهعنوان «ارزهای اصلی» شناخته میشوند.
همه این جفتها دلار آمریکا (USD) را در یکی از طرفین دارند و بیشترین حجم معاملات را به خود اختصاص میدهند.
اگرچه هشت ارز اصلی وجود دارد، اما تنها هفت جفتارز اصلی داریم.
در مقایسه با جفتارزهای کراس و اگزوتیک، جفتارزهای اصلی حرکات قیمتی بیشتری دارند که فرصتهای معاملاتی بیشتری را فراهم میکند.
| زبان تخصصی فارکس | کشورها | جفت ارز |
|---|---|---|
| EUR/USD | Eurozone / United States | “euro dollar” |
| USD/JPY | United States / Japan | “dollar yen” |
| GBP/USD | United Kingdom / United States | “pound dollar” |
| USD/CHF | United States/ Switzerland | “dollar swissy” |
| USD/CAD | United States / Canada | “dollar loonie” |
| AUD/USD | Australia / United States | “aussie dollar” |
| NZD/USD | New Zealand / United States | “kiwi dollar” |
ارزهای اصلی، بیشترین نقدینگی را در جهان دارند.
نقدینگی به سطح فعالیت در بازار مالی اشاره دارد. در فارکس، نقدینگی بر اساس تعداد معاملهگران فعال که یک جفتارز خاص را میخرند و میفروشند و حجم معاملات سنجیده میشود.
هر چه یک جفتارز بیشتر معامله شود، نقدینگی آن بالاتر است.
برای مثال، جفتارز EUR/USD بیشتر و با حجم بالاتری نسبت به جفتارز AUD/USD معامله میشود.
این یعنی EUR/USD نقدینگی بیشتری نسبت به AUD/USD دارد.
جفتارزهای کراس اصلی یا جفتارزهای کوچک (Minor Currency Pairs)
جفتارزهایی که شامل هر دو ارز اصلی به جز دلار آمریکا هستند، بهعنوان جفتارزهای کراس یا بهسادگی «کراسها» شناخته میشوند.
کراسهای اصلی همچنین به عنوان «مینورها» نیز معروفند.
اگرچه کراسها به اندازه جفتارزهای اصلی معامله نمیشوند، اما همچنان نقدینگی خوبی دارند و فرصتهای معاملاتی زیادی فراهم میکنند.
جفتارزهای کوچک (Minor Currency Pairs) را با هفت جفتارز اصلی اشتباه نگیرید، چون همه جفتارزهای اصلی شامل دلار آمریکا در مقابل یکی از هفت ارز دیگر با بیشترین نقدینگی جهان هستند.
پرتراکنشترین جفتارزهای کراس از سه ارز اصلی غیر دلاری تشکیل شدهاند: یورو (EUR)، ین ژاپن (JPY) و پوند بریتانیا (GBP).
کراسهای یورو
| جفتارز | کشورها | اصطلاحات تخصصی فارکس |
|---|---|---|
| EUR/CHF | Eurozone / Switzerland | “euro swissy” |
| EUR/GBP | Eurozone / United Kingdom | “euro pound” |
| EUR/CAD | Eurozone / Canada | “euro loonie” |
| EUR/AUD | Eurozone / Australia | “euro aussie” |
| EUR/NZD | Eurozone / New Zealand | “euro kiwi” |
| EUR/SEK | Eurozone / Sweden | “euro stockie” |
| EUR/NOK | Eurozone / Norway | “euro nockie” |
کراسهای ین
| جفتارز | کشورها | زبان تخصصی فارکس |
|---|---|---|
| EUR/JPY | Eurozone / Japan | “euro yen” or “yuppy” |
| GBP/JPY | United Kingdom / Japan | “pound yen” or “guppy” |
| CHF/JPY | Switzerland / Japan | “swissy yen” |
| CAD/JPY | Canada / Japan | “loonie yen” |
| AUD/JPY | Australia / Japan | “aussie yen” |
| NZD/JPY | New Zealand / Japan | “kiwi yen” |
کراسهای پوند
| جفتارز | کشورها | اصطلاحات تخصصی فارکس |
|---|---|---|
| GBP/CHF | United Kingdom / Switzerland | “pound swissy” |
| GBP/AUD | United Kingdom / Australia | “pound aussie” |
| GBP/CAD | United Kingdom / Canada | “pound loonie” |
| GBP/NZD | United Kingdom / New Zealand | “pound kiwi” |
سایر کراسها
| جفتارز | کشورها | اصطلاحات تخصصی فارکس |
|---|---|---|
| AUD/CHF | Australia / Switzerland | “aussie swissy” |
| AUD/CAD | Australia / Canada | “aussie loonie” |
| AUD/NZD | Australia / New Zealand | “aussie kiwi” |
| CAD/CHF | Canada / Switzerland | “loonie swissy” |
| NZD/CHF | New Zealand / Switzerland | “kiwi swissy” |
| NZD/CAD | New Zealand / Canada | “kiwi loonie” |
جفتارزهای اگزوتیک

نه، جفتارزهای اگزوتیک رقصندههای شکمرقص دوقلو نیستند!
ارز اگزوتیک به ارزی گفته میشود که مربوط به کشورهای در حال توسعه یا بازارهای نوظهور است.
جفتارزهای اگزوتیک از ترکیب یک ارز اصلی و ارز یک اقتصاد نوظهور تشکیل میشوند، مانند برزیل، مکزیک، اندونزی، لهستان، شیلی، ترکیه یا مجارستان.
در واقع، یک جفتارز اگزوتیک شامل یک ارز اصلی به همراه یک ارز اگزوتیک است.
نمودار زیر چند مثال از جفتارزهای اگزوتیک را نشان میدهد.
دوست داری حدس بزنی نمادهای ارزهای دیگر به چه ارزی اشاره دارند؟
بسته به بروکر فارکسی که استفاده میکنی، ممکن است این جفتارزهای اگزوتیک را ببینی، پس خوب است که با آنها آشنا باشی.
به یاد داشته باش که این جفتارزها به اندازه «ارزهای اصلی» یا «کراسها» معامله نمیشوند، بنابراین هزینههای معاملاتی مربوط به این جفتارزها معمولاً بیشتر است.
| جفتارز | کشورها | صطلاحات تخصصی فارکس |
|---|---|---|
| USD/BRL | United States / Brazil | “dollar real” |
| USD/HKD | United States / Hong Kong | |
| USD/SAR | United States / Saudi Arabia | “dollar riyal” |
| USD/SGD | United States / Singapore | “dollar sing” |
| USD/ZAR | United States / South Africa | “dollar rand” |
| USD/THB | United States / Thailand | “dollar baht” |
| USD/MXN | United States / Mexico | “dollar mex” |
| USD/RUB | United States / Russia | “dollar ruble” or “Barney” |
| USD/PLN | United States / Poland | “dollar zloty” |
| USD/CLP | United States/ Chile |
دیدن اسپردهایی که دو یا سه برابر بزرگتر از اسپرد جفتارزهای EUR/USD یا USD/JPY هستند، غیرمعمول نیست.
به دلیل سطح کلی پایینتر نقدینگی، جفتارزهای اگزوتیک معمولاً نسبت به رویدادهای اقتصادی و ژئوپولیتیکی حساستر هستند.
برای مثال، یک رسوایی سیاسی یا نتایج غیرمنتظره انتخابات میتواند باعث نوسانات شدید در نرخ تبادل یک جفتارز اگزوتیک شود.
پس اگر میخواهید جفتارزهای اگزوتیک را معامله کنید، این نکته را در تصمیمگیری خود لحاظ کنید.
برای آنهایی که واقعاً جذب جفتارزهای اگزوتیک شدهاند، اینجا فهرست جامعتری داریم.
| کد ارز | کشور | کد ارز | کشور |
|---|---|---|---|
| AED | UAE Dirham | ARS | Argentinean Peso |
| AFN | Afghanistan Afghani | GEL | Georgian Lari |
| MYR | Malaysian Ringgit | AMD | Armenian Dram |
| GYD | Guyanese Dollar | MZN | Mozambique new Metical |
| AWG | Aruban Florin | IDR | Indonesian Rupiah |
| OMR | Omani Rial | AZN | Azerbaijan New Manat |
| IQD | Iraqi Dinar | QAR | Qatari Rial |
| BHD | Bahraini Dinar | IRR | Iranian Rial |
| SLL | Sierra Leone Leone | BWP | Botswana Pula |
| JOD | Jordanian Dinar | TJS | Tajikistani Somoni |
| BYR | Belarusian Ruble | KGS | Kyrgyzstani Som |
| TMT | Turkmenistan new Manat | CDF | Congolese Franc |
| LBP | Lebanese Pound | TZS | Tanzanian Schilling |
| DZD | Algerian Dinar | LRD | Liberian Dollar |
| UZS | Uzbekistan Som | EGP | Egyptian Pound |
| MAD | Moroccan Dirham | WST | Samoan Tala |
| EEK | Estonian Kroon | MNT | Mongolian Tugrik |
| MWK | Malawi Kwacha | ETB | Ethiopian Birr |
| THB | Thai Baht | TRY | New Turkish Lira |
| ZAR | South African Rand | ZWD | Zimbabwe Dollar |
| BRL | Brazilian Real | CLP | Chilean Peso |
| CNY | Chinese Yuan Renminbi | CZK | Czech Koruna |
| HKD | Hong Kong Dollar | HUF | Hungarian Forint |
| ILS | Israeli Shekel | INR | Indian Rupee |
| ISK | Icelandic Krona | KRW | South Korean Won |
| KWD | Kuwaiti Dinar | MXN | Mexican Peso |
| PHP | Philippine Peso | PKR | Pakistani Rupee |
| PLN | Polish Zloty | RUB | Russian Ruble |
| SAR | Saudi Arabian Riyal | SGD | Singaporean Dollar |
| TWD | Taiwanese Dollar |
آیا میدانستید؟
در دنیا ۱۸۰ ارز قانونی وجود دارد که توسط سازمان ملل متحد به رسمیت شناخته شدهاند. این یعنی تعداد زیادی جفتارز بالقوه وجود دارد! متأسفانه همه آنها قابل معامله نیستند. بروکرهای فارکس معمولاً تا حدود ۷۰ جفتارز را به معاملهگران ارائه میدهند.
علاوه بر سه دسته اصلی جفتارزها، گروههای دیگری از ارزها هم در دنیای فارکس مطرح میشوند که بهتر است با آنها آشنا باشید.
ارزهای G10
ارزهای G10 شامل ده ارز از پرمعاملهترین و همچنین نقدشوندهترین ارزهای جهان هستند.
معاملهگران به طور منظم این ارزها را در بازار آزاد خرید و فروش میکنند، به طوری که تأثیر کمی روی نرخهای تبادل بینالمللی آنها دارند.
| کشور | نام ارز | کد ارز |
|---|---|---|
| United States | dollar | USD |
| European Union | euro | EUR |
| United Kingdom | pound | GBP |
| Japan | yen | JPY |
| Australia | dollar | AUD |
| New Zealand | dollar | NZD |
| Canada | dollar | CAD |
| Switzerland | franc | CHF |
| Norway | krone | NOK |
| Sweden | krona | SEK |
| Denmark | krone | DKK |
اسکاندیناویها
اسکاندیناوی یک زیرمنطقه در شمال اروپا است که روابط تاریخی، فرهنگی و زبانی قویای دارد.
اصطلاح «اسکاندیناوی» در کاربرد محلی به سه پادشاهی دانمارک، نروژ و سوئد اشاره دارد.
ارزهای اسکاندیناوی که به «اسکندیز» معروف هستند، متعلق به سه کشور دانمارک، نروژ و سوئد هستند.
در گذشته، دانمارک و سوئد اتحادیه پولی اسکاندیناوی را تشکیل دادند تا ارزهایشان را به استاندارد طلا پیوند دهند و بعدها نروژ نیز به این اتحادیه پیوست.
این یعنی این کشورها یک ارز مشترک با ارزش پولی یکسان داشتند، اما هر کشور سکههای خودش را ضرب میکرد.
اما با وقوع جنگ جهانی اول، استاندارد طلا کنار گذاشته شد و اتحادیه پولی اسکاندیناوی منحل گردید. این کشورها تصمیم گرفتند که ارز خود را حفظ کنند، حتی اگر ارزشها از هم جدا باشند. و این وضعیت همچنان برقرار است.
اگر به نام ارزهای آنها دقت کنید، شباهت زیادی دارند؛ چون کلمه «کرونه» یا «کرونا» در واقع به معنی «تاج» است و تفاوتهای املایی نشاندهنده تفاوت زبانهای شمال ژرمنی است.
ارزهای تاجی! چه اسم جالبی، نه؟
نمیدانم شما چطورید، اما گفتن «یه مقدار تاج بهم بده» خیلی باحالتر از «یه مقدار دلار بهم بده» به نظر میرسد!.
| کشور | نام ارز | کد ارز |
|---|---|---|
| Denmark | krone | DKK |
| Sweden | krona | SEK |
| Norway | krone | NOK |
SEK و NOK همچنین اسمهای مستعار جالبی دارند:
SEK با لقب “استاکی” (Stockie) شناخته میشود و NOK هم با لقب “ناکی” (Nokie).
پس وقتی با دلار آمریکا جفت میشوند،
USD/SEK به صورت “دلار استاکی” (Dollar Stockie) و
USD/NOK به صورت “دلار ناکی” (Dollar Nokie) خوانده میشوند.
ارزهای CEE
عبارت “CEE” مخفف Central and Eastern Europe به معنی اروپای مرکزی و شرقی است.
اروپای مرکزی و شرقی اصطلاحی است که به کشورهایی در اروپای مرکزی، کشورهای بالتیک، اروپای شرقی و اروپای جنوب شرقی (بالکان) اشاره دارد؛ معمولاً منظور کشورهایی است که قبلاً عضو بلوک شرق (پیمان ورشو) بودهاند و نظام کمونیستی داشتهاند.
اصطلاح کشورهای اروپای مرکزی و شرقی (CEECs) اصطلاحی است که سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) برای اشاره به گروهی از کشورها استفاده میکند که شامل موارد زیر هستند:
-
آلبانی
-
بلغارستان
-
کرواسی
-
جمهوری چک
-
مجارستان
-
لهستان
-
رومانی
-
اسلواکی
-
اسلوونی
-
و سه کشور بالتیک: استونی، لتونی، و لیتوانی
در بازار فارکس، چهار ارز اصلی از منطقه CEE وجود دارد که باید آنها را بشناسی!.
| کشور | نام کشور | کد کشور |
|---|---|---|
| Hungary | forint | HUF |
| Czech Republic | koruna | CZK |
| Poland | zloty | PLN |
| Romania | leu | RON |
بریکس
BRIICS مخفف اتحادیه شش اقتصاد بزرگ نوظهور است: برزیل، روسیه، هند، اندونزی، چین و آفریقای جنوبی.
در اصل، چهار کشور اول بهعنوان «BRIC» (یا «بریکس») گروهبندی شده بودند. «بریکس» اصطلاحی بود که توسط گلدمن ساکس برای نامگذاری اقتصادهای نوظهور با رشد بالا امروزی ساخته شد.
اصطلاح BRIICS توسط سازمان همکاری و توسعه اقتصادی (OECD) ساخته شد، زمانی که اندونزی و آفریقای جنوبی به آن اضافه شدند.
| کشور | نام ارز | کد ارز |
|---|---|---|
| Brazil | real | BRL |
| Russia | ruble | RUB |
| India | rupee | INR |
| Indonesia | rupiah | IDR |
| China | yuan | CNY |
| South Africa | rand | ZAR |
بریکس پلاس (BRICS+)
در اجلاس بریکس سپتامبر ۲۰۲۳، رهبران اعلام کردند که این بلوک گسترش مییابد و از ژانویه ۲۰۲۴ شش کشور جدید را به عنوان اعضای کامل دعوت کردند: آرژانتین، مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی. با این حال، پس از تغییر دولت در آرژانتین، این کشور در نهایت دعوت را رد کرد.
در نتیجه، مصر، اتیوپی، ایران، عربستان سعودی و امارات متحده عربی به گروه اصلی بریکس (برزیل، روسیه، هند، چین و آفریقای جنوبی) پیوستند و تعداد اعضا به ۱۰ کشور رسید.
در ژانویه ۲۰۲۵، اندونزی رسماً به عنوان عضو کامل پذیرفته شد و گروه به ۱۱ کشور گسترش یافت.
کشورهای بریکس پلاس از نظر تأثیر اقتصادی و جمعیتی بسیار متفاوت هستند، اما تأثیر ترکیبی آنها به طور قابل توجهی افزایش یافته است.
گروه توسعه یافته بریکس پلاس اکنون تقریباً ۴۶٪ از تولید ناخالص داخلی جهان (با تعدیل قدرت خرید) و حدود ۵۴.۶٪ از جمعیت جهان را نمایندگی میکند.
علاوه بر اعضای کامل، بریکس در اکتبر ۲۰۲۴ دسته جدیدی به نام «کشور شریک» معرفی کرد. نُه کشور به عنوان شریک پذیرفته شدند: بلاروس، بولیوی، کوبا، قزاقستان، مالزی، نیجریه، تایلند، اوگاندا و ازبکستان. نیجریه، پرجمعیتترین کشور آفریقا، در ۱۷ ژانویه ۲۰۲۵ به عنوان شریک پیوست.
با بیش از ۳۰ کشور که علاقهمند به پیوستن به بریکس به عنوان عضو یا شریک هستند، انتظار میرود اهمیت اقتصادی و سیاسی این گروه در سالهای آینده همچنان افزایش یابد.
خلاصه :
هوووووف!!! اطلاعات زیادی درباره ارزها بود اما الان سطح دانش فارکس (FX IQ) تو کلی بالا رفته!
بیا با چند سوال چیزهایی که یاد گرفتی رو مرور کنیم:
جفت ارز در فارکس چیست؟
جفت ارز یعنی دو ارز که ارزش یکی نسبت به دیگری سنجیده میشود. مثلاً GBP/USD یعنی ارزش پوند بریتانیا نسبت به دلار آمریکا.
جفت ارزهای اصلی کدامند؟
جفت ارزهای اصلی («ماژورها») آنهایی هستند که دلار آمریکا در آنها حضور دارد و بیشترین حجم معامله را دارند. هفت جفت اصلی عبارتاند از:
EUR/USD، USD/JPY، GBP/USD، USD/CAD، USD/CHF، AUD/USD و NZD/USD.
جفت ارزهای کراس چیست؟
جفت ارزهای کراس («کراسها») ارزهایی هستند که دلار آمریکا در آنها نیست ولی همچنان معاملات زیادی روی آنها انجام میشود. مثلاً EUR/GBP، EUR/CAD، GBP/JPY، EUR/CHF، EUR/JPY و غیره.
چند جفت ارز وجود دارد؟
صدها جفت ارز وجود دارد اما همه آنها در بازار فارکس قابل معامله نیستند. سازمان ملل متحد در حال حاضر ۱۸۰ ارز قانونی را به رسمیت میشناسد. اگر بخواهیم هر ارز را با ارز دیگری جفت کنیم، تعداد زیادی جفت خواهیم داشت.