چگونه مردم در بازار فارکس شرکت می‌کنند؟!

تا اینجا یاد گرفته‌اید که بازار فارکس چیست، چقدر بزرگ است، انواع مختلف ارزها کدامند و چگونه به‌صورت جفت ارز معامله می‌شوند.

اما چطور فارکس معامله می‌شود؟

حالا بیایید نگاهی بیندازیم به چگونگی شرکت کردن در بازار به‌عنوان یک معامله‌گر.

چگونه در فارکس معامله کنیم؟!

چون بازار فارکس این‌قدر جذاب است، معامله‌گران روش‌های مختلفی برای سرمایه‌گذاری یا سفته‌بازی روی ارزها ابداع کرده‌اند.

در میان ابزارهای مالی، محبوب‌ترین‌ها عبارت‌اند از: فارکس خرد (Retail Forex)، اسپات فارکس (Spot FX)، قراردادهای آتی ارز (Currency Futures)، آپشن‌های ارزی (Currency Options)، صندوق‌های قابل معامله ارزی (Currency ETFs)، قراردادهای مابه‌التفاوت فارکس (Forex CFDs)، و شرط‌بندی اسپرد فارکس (Forex Spread Betting).

مهم است که اشاره کنیم ما در اینجا روش‌های مختلفی که معامله‌گران فردی («خرده‌فروشی») می‌توانند در بازار فارکس معامله کنند را بررسی می‌کنیم.

ابزارهای مالی دیگر مانند سواپ‌ها و قراردادهای فوری (فوروارد) فارکس شامل این بحث نیستند، چون بیشتر برای معامله‌گران نهادی طراحی شده‌اند.با این توضیح، حالا بیایید درباره چگونگی مشارکت شما در دنیای فارکس صحبت کنیم.

قراردادهای آتی ارز

قراردادهای آتی، قراردادهایی برای خرید یا فروش دارایی مشخصی با قیمت تعیین شده در یک تاریخ مشخص در آینده هستند (به همین دلیل به آنها «آتی» گفته می‌شود!).

قرارداد آتی ارز قراردادی است که قیمت خرید یا فروش یک ارز را مشخص می‌کند و تاریخ معینی برای تبادل آن تعیین می‌کند. قراردادهای آتی ارز اولین بار در سال ۱۹۷۲ توسط بورس کالا شیکاگو (CME) ایجاد شدند، زمانی که شلوارهای دم‌پا گشاد و کفش‌های پلتفرم هنوز مد بودند.

از آنجا که قراردادهای آتی استاندارد شده‌اند و در بورس متمرکز معامله می‌شوند، بازار بسیار شفاف و قانون‌مند است.

این یعنی اطلاعات قیمت و تراکنش‌ها به راحتی در دسترس است. برای کسب اطلاعات بیشتر درباره قراردادهای آتی ارز CME می‌توانید به منابع مربوطه مراجعه کنید.

اختیار معامله ارز

«اختیار معامله» یک ابزار مالی است که به خریدار حق یا اختیار (اما نه تعهد) می‌دهد تا دارایی‌ای را با قیمتی مشخص در تاریخ انقضای اختیار خرید یا فروش کند.

اگر معامله‌گری اختیار معامله را «فروش» دهد، موظف است که دارایی را با قیمت مشخص در تاریخ انقضا خرید یا فروش کند.

مثل قراردادهای آتی، اختیار معامله‌ها نیز در بورس‌هایی مانند بورس کالای شیکاگو (CME)، بورس بین‌المللی اوراق بهادار (ISE) یا بورس فیلادلفیا (PHLX) معامله می‌شوند. با این حال، عیب معاملات اختیار ارز این است که ساعات بازار برای برخی از اختیارها محدود است و نقدینگی آن به اندازه بازارهای آتی یا اسپات نیست.

صندوق‌های قابل معامله ارزی

صندوق قابل معامله ارزی (ETF) به شما امکان دسترسی به یک ارز خاص یا سبدی از ارزها را می‌دهد.

صندوق‌های قابل معامله ارزی به افراد عادی اجازه می‌دهند که از طریق یک صندوق مدیریت شده وارد بازار فارکس شوند بدون اینکه نیاز باشد خودشان معاملات فردی انجام دهند.

این صندوق‌ها می‌توانند برای سفته‌بازی در فارکس، تنوع‌بخشی به سبد سرمایه‌گذاری، یا پوشش ریسک‌های ارزی استفاده شوند.

در ادامه فهرستی از محبوب‌ترین صندوق‌های قابل معامله ارزی آمده است.

این صندوق‌ها توسط مؤسسات مالی ایجاد و مدیریت می‌شوند که ارزها را در یک صندوق خریداری و نگه می‌دارند. سپس سهام این صندوق را در یک بورس به عموم عرضه می‌کنند تا شما بتوانید مثل سهام عادی، این سهام را خرید و فروش کنید.

مانند گزینه‌های ارزی، محدودیت در معامله صندوق‌های قابل معامله ارزی این است که بازار آن‌ها ۲۴ ساعته باز نیست. همچنین این صندوق‌ها مشمول کمیسیون‌های معاملاتی و هزینه‌های تراکنش دیگری هستند.

بازار اسپات فارکس

بازار اسپات فارکس بازاری “خارج از بورس” است که به آن بازار “فرابورس” (OTC) نیز گفته می‌شود.

بازار فرابورس فارکس، بازاری بزرگ، در حال رشد و نقدشونده است که به صورت ۲۴ ساعته فعالیت می‌کند.

این بازار به معنای سنتی بازار نیست چون هیچ مکان معاملاتی مرکزی یا “بورس” ندارد.

در بازار OTC، مشتری مستقیماً با طرف مقابل معامله می‌کند.

برخلاف قراردادهای آتی ارز، صندوق‌های سرمایه‌گذاری قابل معامله (ETF) و (اکثر) گزینه‌های ارزی که از طریق بازارهای متمرکز معامله می‌شوند، معاملات اسپات فارکس قراردادهای فرابورس (توافق‌های خصوصی بین دو طرف) هستند.

بیشتر معاملات از طریق شبکه‌های الکترونیکی معاملاتی (یا تلفن) انجام می‌شود.

بازار اصلی فارکس، بازار “بین‌دلالی” است که در آن دلالان فارکس با یکدیگر معامله می‌کنند. دلال، واسطه مالی است که آماده خرید یا فروش ارزها در هر زمان با مشتریان خود می‌باشد.

بازار بین‌دلالی به دلیل تسلط بانک‌ها به عنوان دلالان فارکس، به “بازار بین‌بانکی” نیز معروف است.

بازار بین‌دلالی تنها برای مؤسساتی قابل دسترسی است که در حجم‌های بزرگ معامله می‌کنند و دارای دارایی خالص بسیار بالایی هستند.

این شامل بانک‌ها، شرکت‌های بیمه، صندوق‌های بازنشستگی، شرکت‌های بزرگ و سایر مؤسسات مالی بزرگ است که ریسک‌های ناشی از نوسانات نرخ ارز را مدیریت می‌کنند.

در بازار اسپات فارکس، یک معامله‌گر نهادی در حال خرید و فروش توافق‌نامه یا قراردادی برای انجام یا دریافت تحویل ارز است.

معامله اسپات فارکس، یک توافق دوجانبه (بین دو طرف) برای تبادل فیزیکی یک ارز در مقابل ارز دیگر است.

این توافق‌نامه یک قرارداد است. یعنی این قرارداد اسپات، تعهدی الزام‌آور برای خرید یا فروش مقدار مشخصی ارز خارجی با قیمتی است که به آن «نرخ تبدیل اسپات» یا نرخ تبدیل جاری گفته می‌شود.

پس اگر در بازار اسپات EUR/USD بخرید، در واقع قراردادی معامله می‌کنید که مشخص می‌کند شما مقدار معینی یورو در ازای دلار آمریکا با قیمتی توافق‌شده (یا نرخ تبدیل) دریافت خواهید کرد.

مهم است که توجه کنید شما در واقع خود ارزهای پایه را معامله نمی‌کنید، بلکه قراردادی که مربوط به این ارزها است را معامله می‌کنید.

اگرچه به آن «اسپات» گفته می‌شود، اما معاملات دقیقاً «همان لحظه» تسویه نمی‌شوند.

در واقع، معامله اسپات فارکس با نرخ بازار فعلی انجام می‌شود، ولی تسویه واقعی معامله تا دو روز کاری پس از تاریخ معامله صورت نمی‌گیرد.

این را به صورت T+2 («امروز به‌علاوه ۲ روز کاری») می‌نامند.

یعنی تحویل آنچه خرید یا فروش شده باید ظرف دو روز کاری انجام شود و این روز به عنوان تاریخ ارزش یا تاریخ تحویل شناخته می‌شود.

برای مثال، نهادی EUR/USD را در بازار اسپات می‌خرد.

معامله‌ای که روز دوشنبه باز و بسته شده، تاریخ ارزش آن روز چهارشنبه است. یعنی در چهارشنبه یورو دریافت خواهد کرد.

با این حال، همه ارزها طبق T+2 تسویه نمی‌شوند. مثلاً USD/CAD، USD/TRY، USD/RUB و USD/PHP تاریخ ارزششان T+1 است، یعنی یک روز کاری پس از امروز (T).

اما معاملات در بازار اسپات واقعی فارکس محل معامله معامله‌گران خرد نیست.

فارکس خرد

بازار فرابورس ثانویه‌ای وجود دارد که راهی برای معامله‌گران خرد («کم‌درآمدتر») فراهم می‌کند تا در بازار فارکس شرکت کنند.

دسترسی از طریق آنچه به‌عنوان «ارائه‌دهندگان معاملات فارکس» شناخته می‌شوند، فراهم می‌شود.

ارائه‌دهندگان معاملات فارکس در بازار فرابورس اولیه به نمایندگی از شما معامله می‌کنند. آن‌ها بهترین قیمت‌های موجود را پیدا می‌کنند و سپس یک «حاشیه سود» به آن اضافه می‌کنند و قیمت‌ها را در پلتفرم‌های معاملاتی خود نمایش می‌دهند.

این مشابه نحوه‌ای است که یک فروشگاه خرد، موجودی خود را از بازار عمده‌فروشی خریداری می‌کند، حاشیه سودی اضافه می‌کند و قیمت «خرده‌فروشی» را به مشتریان خود نشان می‌دهد.

ارائه‌دهندگان معاملات فارکس همچنین به عنوان «کارگزاران فارکس» شناخته می‌شوند. از نظر فنی، آن‌ها کارگزار نیستند چون کارگزار قرار است فقط به عنوان واسطه بین خریدار و فروشنده («بین دو طرف») عمل کند. اما اینجا چنین نیست، زیرا ارائه‌دهنده معاملات فارکس به‌عنوان طرف مقابل شما عمل می‌کند. یعنی اگر شما خریدار باشید، او به عنوان فروشنده عمل می‌کند و اگر شما فروشنده باشید، او به عنوان خریدار عمل می‌کند. برای ساده نگه داشتن موضوع، در حال حاضر از اصطلاح «کارگزار فارکس» استفاده می‌کنیم چون بیشتر افراد با آن آشنا هستند، اما دانستن این تفاوت مهم است.

اگرچه قرارداد فارکس اسپات معمولاً نیاز به تحویل ارز ظرف دو روز دارد، اما در عمل هیچ‌کس در معاملات فارکس ارز را تحویل نمی‌گیرد.

موقعیت در تاریخ تحویل «تمدید» یا «رول» می‌شود. خصوصاً در بازار فارکس خرده‌فروشی. به یاد داشته باشید، شما در واقع در حال معامله یک قرارداد برای تحویل ارز پایه هستید، نه خود ارز. این فقط یک قرارداد نیست، بلکه قراردادی با اهرم است. معامله‌گران فارکس خرده‌فروشی نمی‌توانند روی قراردادهای اسپات اهرم‌دار «تحویل بگیرند یا تحویل دهند». اهرم به شما اجازه می‌دهد با مبلغ کمی، کنترل مقدار زیادی ارز را داشته باشید. کارگزاران فارکس خرده‌فروشی اجازه می‌دهند با اهرم معامله کنید، به همین دلیل می‌توانید موقعیت‌هایی با ارزش ۵۰ برابر مارجین اولیه باز کنید. پس با ۲۰۰۰ دلار، می‌توانید معامله EUR/USD به ارزش ۱۰۰,۰۰۰ دلار باز کنید. تصور کنید اگر موقعیت فروش EUR/USD گرفتید و مجبور بودید ۱۰۰,۰۰۰ دلار یورو تحویل دهید! نمی‌توانستید قرارداد را نقداً تسویه کنید چون فقط ۲۰۰۰ دلار در حساب خود دارید. پول کافی برای پوشش معامله ندارید! بنابراین باید قبل از تسویه معامله را ببندید یا آن را «رول» کنید. برای جلوگیری از این دردسر تحویل فیزیکی، کارگزاران فارکس خرده‌فروشی به‌طور خودکار موقعیت‌های مشتریان را «رول» می‌کنند.

وقتی معامله فارکس اسپات به صورت فیزیکی تحویل داده نمی‌شود و به طور نامحدود تا زمان بسته شدن معامله تمدید یا رول می‌شود، به آن «معامله فارکس اسپات رولینگ» یا «قرارداد فارکس اسپات رولینگ» گفته می‌شود. در ایالات متحده، کمیسیون معاملات کالای آتی (CFTC) آن را «معامله فارکس خرده‌فروشی» می‌نامد.

این روش باعث می‌شود که مجبور نباشید ۱۰۰,۰۰۰ یورو را قبول یا تحویل دهید. معاملات فارکس خرده‌فروشی با انجام معامله‌ای مساوی اما معکوس با بروکر فارکس شما بسته می‌شوند. برای مثال، اگر پوند بریتانیا را با دلار آمریکا خریده باشید، معامله را با فروش پوند بریتانیا به دلار آمریکا می‌بندید. این کار به‌عنوان جبران یا تسویه معامله هم شناخته می‌شود. اگر موقع بسته شدن روز کاری موقعیتی باز داشته باشید، به‌صورت خودکار به تاریخ ارزش (value date) بعدی منتقل می‌شود تا از تحویل ارز جلوگیری شود. بروکر فارکس شما به‌طور خودکار قرارداد اسپات شما را تا زمان بسته شدن آن، به صورت نامحدود تمدید (رول) می‌کند. این فرایند تمدید قرارداد جفت ارز به نام «فردا-بعدی» یا “Tom-Next” شناخته می‌شود که به معنی «فردا و روز بعد» است. وقتی موقعیت‌ها تمدید می‌شوند، معامله‌گر یا باید بهره پرداخت کند یا بهره دریافت کند. این هزینه‌ها به نام کارمزد سوآپ یا کارمزد رول اور شناخته می‌شوند. بروکر فارکس شما این هزینه را محاسبه می‌کند و یا از موجودی حساب شما کسر می‌کند یا به آن اضافه می‌کند. معاملات فارکس خرده‌فروشی، سفته‌بازی محسوب می‌شود. یعنی معامله‌گران سعی می‌کنند روی حرکت نرخ ارزها حدس بزنند و از آن سود ببرند، نه اینکه بخواهند مالکیت فیزیکی ارزهایی که می‌خرند را داشته باشند یا ارزهایی که می‌فروشند را تحویل دهند.

شرط‌بندی اسپرد فارکس

شرط‌بندی اسپرد یک محصول مشتقه است، به این معنی که مالکیت دارایی پایه را به دست نمی‌آورید بلکه روی جهتی که فکر می‌کنید قیمت آن بالا یا پایین می‌رود، حدس می‌زنید. شرط‌بندی اسپرد فارکس به شما امکان می‌دهد روی جهت قیمت آینده یک جفت ارز حدس بزنید.

قیمت جفت ارز مورد استفاده در شرط‌بندی اسپرد از قیمت جفت ارز در بازار اسپات فارکس مشتق شده است. سود یا زیان شما به میزان حرکت بازار به نفع شما قبل از بستن موقعیت و مبلغ شرط‌بندی شما به ازای هر “پوینت” حرکت قیمت بستگی دارد. شرط‌بندی اسپرد فارکس توسط “ارائه‌دهندگان شرط‌بندی اسپرد” ارائه می‌شود.

متأسفانه اگر در ایالات متحده زندگی می‌کنید، شرط‌بندی اسپرد غیرقانونی است. با اینکه در بریتانیا تحت نظارت سازمان FSA است، در آمریکا شرط‌بندی اسپرد به عنوان قمار اینترنتی محسوب شده و ممنوع است.

قراردادهای مابه‌التفاوت فارکس

قرارداد تفاوت (CFD) یک مشتقه مالی است که به معامله‌گران امکان می‌دهد بدون مالکیت دارایی اصلی، روی تغییرات قیمت آن حدس بزنند.

• قیمت CFD از قیمت دارایی اصلی گرفته می‌شود.

• در CFD، معامله‌گر و ارائه‌دهنده توافق می‌کنند تفاوت ارزش دارایی بین زمان باز کردن و بستن معامله را پرداخت یا دریافت کنند.

• اساساً CFD یک شرط‌بندی روی افزایش یا کاهش قیمت دارایی است؛ برنده تفاوت قیمت را دریافت می‌کند.

CFD فارکس به طور خاص تغییر قیمت یک جفت ارز را از لحظه باز کردن موقعیت تا زمان بستن آن ردیابی می‌کند.

• قیمت CFD فارکس از قیمت بازار اسپات فارکس گرفته می‌شود.

• معامله با CFD فارکس به شما اجازه می‌دهد موقعیت‌های خرید (لانگ) یا فروش (شورت) بگیرید، و اگر بازار در جهت شما حرکت کند سود می‌کنید و اگر خلاف آن باشد ضرر می‌کنید.

در اتحادیه اروپا و بریتانیا، مقررات، قراردادهای اسپات فارکس در حال نوسان (rolling spot FX contracts) را که هدفشان مالکیت فیزیکی ارز نیست و صرفاً حدس روی تغییر قیمت است، به عنوان CFD دسته‌بندی می‌کنند.

• این قراردادها به معامله‌گران امکان می‌دهد بدون مالکیت ارز، در تغییرات قیمت آن سهیم شوند.

• در آمریکا، CFDs غیرقانونی هستند و این نوع قراردادها تحت عنوان «معاملات فارکس خرد» (retail forex transactions) توسط کمیسیون معاملات آتی کالای آمریکا (CFTC) شناخته می‌شوند.

معاملات CFD فارکس توسط «ارائه‌دهندگان CFD» ارائه می‌شود.

خارج از آمریکا، معاملات فارکس خرد معمولاً با استفاده از CFDها یا شرط‌بندی‌های اسپرد انجام می‌شود.