فارکس چیست؟
بهطور ساده، فارکس بازار مالی جهانیای است که به افراد اجازه میدهد ارزهای مختلف را با یکدیگر معامله کنند.
اگر فکر کنید که ارزش یک ارز نسبت به ارز دیگر قویتر خواهد شد و پیشبینیتان درست از آب دربیاید، میتوانید سود کنید.
روزی روزگاری، قبل از آنکه همهگیری جهانی اتفاق بیفتد، مردم واقعاً میتوانستند سوار هواپیما شوند و به کشورهای دیگر سفر کنند.
اگر تا به حال به کشور دیگری سفر کرده باشید، احتمالاً مجبور شدید در فرودگاه یک صرافی پیدا کنید و پولی را که در کیفتان داشتید به ارز کشور مقصد تبدیل کنید.
شما به باجهی صرافی نزدیک میشوید و صفحهای را میبینید که نرخ تبدیل ارزهای مختلف را نمایش میدهد.
نرخ تبادل یا نرخ تبدیل، قیمت نسبی دو ارز از دو کشور مختلف است.
مثلاً نگاهتان به “ین ژاپن” میافتد و با خودتان میگویید:
«وای! یک دلار من میارزد ۱۰۰ ین؟! و من ۱۰ دلار دارم! قراره پولدار بشم!!!»
وقتی این کار را انجام میدهید، در واقع وارد بازار فارکس شدهاید!
شما یک ارز را با ارز دیگری معاوضه کردهاید.
یا به زبان بازار فارکس، اگر شما یک آمریکایی باشید که به ژاپن سفر کردهاید، در اصل دلار فروخته و ین خریدهاید.
قبل از برگشت به خانه، دوباره به صرافی مراجعه میکنید تا ینی را که بهطرز معجزهآسایی هنوز باقی مانده (چون توکیو گران است!) به دلار تبدیل کنید، و متوجه میشوید که نرخ تبدیل تغییر کرده است.
در واقع همین تغییرات در نرخ تبدیل ارزهاست که به شما امکان میدهد در بازار ارز خارجی سود کسب کنید.
بازار تبادل ارزهای خارجی، که معمولاً با نامهای “فارکس” یا “FX” شناخته میشود، بزرگترین بازار مالی در جهان است.
بازار فارکس، بازاری جهانی و غیرمتمرکز است که در آن ارزهای کشورهای مختلف بین افراد و نهادها معامله میشود.
بهدلیل حضور گسترده شرکتکنندگان مختلف مانند بانکهای مرکزی، مؤسسات مالی، شرکتهای بزرگ، صندوقهای پوشش ریسک (hedge funds) و معاملهگران فردی، نرخ ارزها در هر ثانیه تغییر میکند و بازار دائماً در حال نوسان است.
تنها درصد بسیار کوچکی از معاملات ارزی، در اقتصاد واقعی انجام میشود، مانند معاملات مربوط به تجارت بینالمللی و گردشگری (مثل همان مثال فرودگاه).
در عوض، بیشتر معاملات ارزی در بازار جهانی فارکس به دلایل سفتهبازانه انجام میشود.
معاملهگران ارز (که به آنها سفتهبازان ارزی نیز گفته میشود) ارزها را با این امید میخرند که در آینده بتوانند آنها را با قیمتی بالاتر بفروشند.
در مقایسه با حجم “ناچیز” ۲۰ میلیارد دلاری معاملات روزانه بورس نیویورک (NYSE)، بازار فارکس با حجم معاملاتی در حدود ۷.۵ تریلیون دلار در روز، بهطرز باورنکردنیای عظیم است.
بله، تریلیون با حرف “ت”!
بیایید برای درک بهتر این مقیاس از یک مثال هیولایی استفاده کنیم…
بزرگترین بازار بورس جهان، یعنی بورس نیویورک (NYSE)، روزانه حدود ۲۰ میلیارد دلار معامله دارد.
اگر بخواهیم با یک هیولا اندازهاش را نشان دهیم، این شکلی خواهد بود…
ترسناک به نظر میرسه. انگار ورزشکاره. بعضیا حتی ممکنه بگن جذابه!
شما هر روز دربارهی بورس نیویورک (NYSE) در اخبار میشنوید… توی CNBC… بلومبرگ… BBC… حتی شاید توی باشگاه محلتون هم بشنوید که میگن: «امروز NYSE مثبت بود، فلان و بهمان».
وقتی مردم از “بازار” حرف میزنن، معمولاً منظورشون بازار بورس سهامه.
پس NYSE بزرگ به نظر میرسه، پر سروصداست و حسابی اهل نمایشه.
اما اگه واقعاً اون رو با بازار فارکس مقایسه کنیم، ماجرا این شکلی میشه…
اوه! در مقایسه با بازار فارکس، بورس نیویورک (NYSE) چقدر کوچولو به نظر میرسه!
اصلاً شانسی نداره!
آدم با خودش فکر میکنه نکنه اون حرف “S” توی NYSE بهجای “Stock” (سهام)، مخفف “Scrawny” (لاغر و نحیف) باشه؟
بازار رمزارزها که دیگه از این هم نحیفتره!
نگاهی بنداز به نمودار حجم میانگین معاملات روزانه در بازارهای مختلف؛ شامل بازار فارکس، بورس نیویورک، بورس توکیو و بورس لندن:
بازار ارز بیش از ۲۰۰ برابر بزرگتره! واقعاً عظیمه!
اما صبر کن… یه نکتهی مهم وجود داره!
اون عدد عظیم ۷.۵ تریلیون دلار، حجم کل بازار جهانی ارز رو شامل میشه،
اما بازار اسپات (Spot)، یعنی بخشی از بازار که بیشتر برای معاملهگران خرد (مثل ما) اهمیت داره، حجمش خیلی کمتره — حدود ۲ تریلیون دلار در روز.
و حالا اگه فقط بخوایم حجم معاملات روزانهی معاملهگران خُرد (یعنی ماها) رو حساب کنیم،
باز هم کمتر میشه.
تعیین اندازهی دقیق بخش خرد بازار فارکس سخته، ولی تخمین زده میشه فقط حدود ۳ تا ۵ درصد از کل حجم معاملات روزانهی فارکس رو شامل بشه — یعنی چیزی حدود ۲۰۰ تا ۳۰۰ میلیارد دلار (و شاید حتی کمتر).
پس میبینی که، بازار فارکس بدون شک بزرگه،
اما نه اونقدر که بعضیا دوست دارن نشون بدن.
گول تبلیغات “فارکس یک بازار ۷.۵ تریلیون دلاریه!” رو نخور!
درسته که عدد بزرگیه و چشمگیر به نظر میرسه، اما کمی هم گمراهکنندهست.
ما اهل بزرگنمایی نیستیم — فقط حقیقت رو میگیم!
جدا از اندازهاش، یه ویژگی دیگهی جذاب بازار فارکس اینه که تقریباً هیچوقت تعطیل نمیشه! این بازار بهطور عملی ۲۴ ساعته بازه!
بازار فارکس ۲۴ ساعت شبانهروز و ۵ روز در هفته فعاله و فقط در آخر هفتهها تعطیل میشه.
(آخر هفتهها یه استراحتی به خودش میده، مثل یه مشت تنبل! 😄)
برخلاف بازار سهام یا اوراق قرضه که هر روز در پایان ساعات کاری بسته میشن،
بازار فارکس در پایان روز کاری تعطیل نمیشه.
در عوض، معاملات بهسادگی از یک مرکز مالی به مرکز دیگه در سراسر جهان منتقل میشن.
مثلاً وقتی بازار نیویورک میبنده، بازار توکیو یا سیدنی باز میشه. این یعنی معاملهگری در فارکس تقریباً بدون توقف ادامه داره!
روز معاملاتی در بازار فارکس از جایی شروع میشه که معاملهگران در اوکلند / ولینگتون (نیوزیلند) بیدار میشن،
بعد به سیدنی (استرالیا) میرسه،
سپس به سنگاپور، هنگکنگ، توکیو،
بعد به فرانکفورت (آلمان)،
و بعد به لندن (مرکز اصلی معاملات فارکس در جهان)،
و در نهایت به نیویورک میرسه…
و بعد از نیویورک، دوباره چرخهی معاملات از نیوزیلند شروع میشه!
این چرخهی جهانی باعث میشه که بازار فارکس تقریباً بدون وقفه در حال فعالیت باشه و همیشه بازاری برای معامله وجود داشته باشه.